Waarom centrale banken massaal goud kopen

Sinds 2022 kopen centrale banken wereldwijd goud in ongekende hoeveelheden. Met meer dan 1.000 ton netto per jaar in 2022 en 2023 werden historische records gebroken. Ook in 2024 en 2025 bleven de aankopen op een buitengewoon hoog niveau — gedreven door China, Polen, India, Turkije en talloze opkomende landen.

Dit fenomeen is geen toeval. Het weerspiegelt een fundamentele verschuiving in het mondiale monetaire systeem met directe gevolgen voor de goudprijs en de beleggingsbeslissingen van particuliere beleggers.

De cijfers: een historisch record

De versnelling sinds 2022

Volgens de World Gold Council hebben de netto-goudaankopen van centrale banken een dramatische wending genomen:

Jaar	Netto-aankopen (ton)	Toelichting
2019	650	Reeds hoog niveau
2020	255	Covid-gerelateerde daling
2021	463	Herstel
2022	1.136	Absoluut record
2023	1.037	Bevestiging van de trend
2024	~1.050	Nog steeds uitzonderlijk
2025	~900 (schatting)	Aanhoudend sterk

Wie koopt het meest?

China (People’s Bank of China): grootste koper sinds 2022, met meer dan 300 officieel gemelde ton. Experts schatten dat de werkelijke aankopen aanzienlijk hoger liggen.

Polen (Narodowy Bank Polski): agressieve koper met het verklaarde doel om de goudquote in de totale reserves naar 20 % te brengen. Meer dan 130 ton tussen 2023 en 2025.

India (Reserve Bank of India): regelmatige en groeiende aankopen, met een duidelijke versnelling in 2024 (meer dan 70 ton).

Turkije (TCMB): ondanks een lastige economische situatie aanzienlijke aankopen — uiting van diversificatiewil.

Andere belangrijke kopers: Singapore, Tsjechie, Oezbekistan, Kazachstan, Qatar.

De 5 redenen achter de goudkoorts van centrale banken

1. De-dollarisering: minder afhankelijk van de dollar

Het bevriezen van de Russische valutareserves in februari 2022 was een keerpunt. Voor talloze niet-westerse landen werd plotseling duidelijk: dollarreserves kunnen om geopolitieke redenen worden bevroren.

Goud daarentegen, fysiek opgeslagen in het eigen land, kan niet in beslag worden genomen, bevroren of gesanctioneerd worden. Het is een soevereine vermogenswaarde in de sterkste zin van het woord.

2. Bescherming tegen monetaire instabiliteit

Centrale banken kennen de zwakheden van het mondiale geldsysteem beter dan wie ook:

Recordschulden: de Amerikaanse staatsschuld heeft in 2025 36 biljoen dollar overschreden
Hardnekkige inflatie: ondanks renteverhogingen blijft de inflatie in veel landen boven de doelstellingen
Onconventioneel monetair beleid: quantitative easing heeft het vertrouwen in fiatvaluta’s ondermijnd

3. Diversificatie van valutareserves

Historisch waren de reserves van centrale banken sterk dollargedomineerd. De afgelopen 15 jaar is deze trend omgekeerd: goud maakt nu circa 17 % van de mondiale reserves uit (tegenover 10 % in 2008).

4. Geen tegenpartijrisico

In tegenstelling tot staatsobligaties draagt fysiek goud geen enkel risico op wanbetaling. Een Amerikaanse staatsobligatie is een belofte — goud is een fysiek bezit.

5. Signaal van kracht

Voor opkomende landen signaleert een grote goudvoorraad economische soliditeit — richting financiele markten, kredietbeoordelaars en handelspartners.

De impact op de goudprijs

Structurele prijsbodem

De aankopen van centrale banken creeren een basisvraag die de goudprijs ondersteunt — onafhankelijk van het gedrag van particuliere beleggers. Bij een jaarlijkse mijnproductie van circa 3.600 ton absorberen centrale banken met 1.000 ton bijna een derde van het nieuwe aanbod.

Langetermijn haussesignaal

Historisch gingen periodes van sterke aankopen door centrale banken samen met stijgende goudprijzen. De logica is helder: als de bewakers van het monetaire systeem zelf toevlucht zoeken in goud, is dat een sterk signaal.

Korte termijn

Centrale banken kopen doorgaans discreet via de OTC-markt. Hun aankopen veroorzaken geen plotselinge prijssprongen, maar oefenen een gestage opwaartse druk uit.

Wat betekent dit voor Nederlandse en Belgische beleggers?

Het “slimme geld” koopt goud

Centrale banken beschikken over teams van economen, macro-economische modellen en bevoorrechte informatie. Wanneer deze traditioneel conservatieve instellingen zo agressief goud kopen, verdient dat aandacht.

De Nederlandsche Bank (DNB) en het Belgische goud

Nederland beschikt met circa 612 ton over een aanzienlijke goudvoorraad — relatief veel voor de omvang van het land. DNB benadrukt regelmatig het belang van goud als ultiem vertrouwensanker.

Belgie houdt via de Nationale Bank van Belgie (NBB) circa 227 ton goud aan. Beide landen behoren tot de groep met reeds substantiele goudreserves en nemen niet deel aan de huidige koopgolf.

Gunstig klimaat voor goud

De combinatie van:

Massale aankopen door centrale banken
Geopolitieke spanningen
Recordstaatsschulden
Structureel verhoogde inflatie

… creert een structureel gunstig klimaat voor goud, los van korte-termijn schommelingen.

Uw eigen allocatie heroverwegen

Als centrale banken zelf hun goudquote verhogen, is het zinvol dezelfde vraag voor uw eigen portefeuille te stellen. Experts adviseren doorgaans een goudquote van 5 tot 15 % in een gediversifieerde portefeuille.

Vooruitzichten: houdt de trend aan?

Factoren voor voortzetting

De-dollarisering is een langdurig, structureel proces
Geopolitieke spanningen (Taiwan, Midden-Oosten, sancties) tonen geen tekenen van afname
De mondiale staatsschuld blijft groeien
De BRICS+-landen zoeken actief naar alternatieven voor het huidige monetaire systeem

Mogelijke beperkingen

Structurele geopolitieke ontspanning zou de aankopen kunnen afremmen
Aanhoudend positieve reele rentes maken obligaties aantrekkelijker ten opzichte van goud
Sommige centrale banken bereiken mogelijk hun beoogde goudquote

De huidige consensus

De meerderheid van de analisten verwacht een voortzetting van de aankopen op bovengemiddeld niveau gedurende minstens 3 tot 5 jaar. De goudprijsvoorspelling 2026 houdt rekening met deze structurele factor.

FAQ — Centrale banken en goud

Waarom houden centrale banken goud aan?

Goud vervult meerdere functies in de reserves van een centrale bank: diversificatie, bescherming tegen inflatie en crises, afwezigheid van tegenpartijrisico en onafhankelijkheid van het dollargebaseerde systeem. Het is de ultieme reserve in een systeemcrisis.

Hoeveel goud houden de grootste centrale banken?

De VS leiden met meer dan 8.100 ton, gevolgd door Duitsland (~3.350 ton), Italie (~2.450 ton), Frankrijk (~2.437 ton) en Rusland (~2.300 ton). China meldt officieel meer dan 2.200 ton, maar het werkelijke bezit wordt aanzienlijk hoger geschat.

Drijven de aankopen van centrale banken de goudprijs op?

Ja, maar indirect. Centrale banken kopen discreet via de OTC-markt. Hun vraag (circa 1.000 ton/jaar) absorbeert desondanks een groot deel van het aanbod en creert een structurele prijsbodem.

Koopt DNB of de NBB momenteel goud?

Noch De Nederlandsche Bank noch de Nationale Bank van Belgie heeft de afgelopen jaren significant goud bijgekocht. Beide landen beschikken al over substantiele reserves en nemen niet deel aan de huidige koopgolf van opkomende landen.

Zal deze trend aanhouden?

De structurele drijfveren (de-dollarisering, geopolitiek, schuldenberg) wijzen op een voortzetting. De consensus onder analisten: jaarlijkse aankopen boven 800 ton gedurende minstens 3 tot 5 jaar.

Conclusie

De ongekende goudaankopen van centrale banken zijn een van de belangrijkste signalen op de goudmarkt. Ze weerspiegelen een diepgaande verschuiving in het mondiale monetaire systeem: de zoektocht naar dollaralternatieven, groeiend wantrouwen jegens financiele instrumenten en de erkenning van goud als strategische vermogenswaarde.

Voor particuliere beleggers is de boodschap helder: goud is geen relikwie — het is een toekomstwaarde. En de best geinformeerde partijen ter wereld investeren precies daar.

Wilt u de waarde van uw goud weten? Gebruik de GoldFair calculator voor een realtime waardering.