Wat is een goudkeur (keurmerk)?
Een goudkeur — ook wel keurmerk, punsmerk of stempel genoemd — is een minuscule markering die in het metaal van een sieraad wordt geslagen. Het fungeert als identiteitsbewijs van het edelmetaal en geeft informatie over het gehalte (goudaandeel), de fabrikant en eventueel de herkomst.
In Nederland is het keuren van edelmetalen wettelijk geregeld via de Waarborgwet. De Waarborg Holland (voorheen Waarborg Platina, Goud en Zilver) is verantwoordelijk voor het slaan van keurmerken. Het correct lezen van een goudkeur is essentieel om de waarde van uw gouden sieraden te kunnen inschatten.
Nederlandse goudkeurmerken
Het Waarborghallmark-systeem
Nederland hanteert het systeem van de Wiener Conventie (CCM — Convention on the Control and Marking of Articles of Precious Metals), aangevuld met nationale merken.
Overzicht van gangbare gehalten
| Stempel | Gehalte | Karaat | Goudaandeel | Gebruikelijk voor |
|---|---|---|---|---|
| 999 | 999/1000 | 24 karaat | 99,9% | Beleggingsgoud (baren, munten) |
| 916 | 916/1000 | 22 karaat | 91,6% | Hoogwaardig sieraad (zeldzaam in NL) |
| 750 | 750/1000 | 18 karaat | 75,0% | Kwaliteitssieraden |
| 585 | 585/1000 | 14 karaat | 58,5% | Standaard in Nederland en Belgie |
| 375 | 375/1000 | 9 karaat | 37,5% | Betaalbare sieraden |
| 333 | 333/1000 | 8 karaat | 33,3% | Oudere sieraden (niet meer als goud erkend in NL) |
Belangrijk: In Nederland geldt sinds 1 januari 2000 een minimum van 585/1000 (14 karaat) om als “goud” te mogen worden verkocht. Het 333 gehalte (8 karaat) mag niet meer als “goud” op de markt worden gebracht, maar oudere stukken met dit gehalte hebben uiteraard wel degelijk goudwaarde.
Merktekens van Waarborg Holland
| Merkteken | Betekenis |
|---|---|
| Getalstempel (585, 750) | Gehalte in duizendsten |
| Fabrikantmerk | Initialen of symbool van de maker |
| Jaarletterteken | Letter die het jaar van keuring aangeeft |
| Waarborgmerk | Bewijs van keuring door Waarborg Holland |
CCM-merktekens (Wiener Conventie)
Nederland is aangesloten bij de Wiener Conventie, waardoor sieraden met CCM-merken automatisch in alle lidstaten worden erkend:
| Symbool | Betekenis |
|---|---|
| Weegschaal in ruit | CCM-gehaltestempel |
| Getalwaarde | Gehalte in duizendsten |
Belgische goudkeurmerken
Belgie hanteert een eigen systeem naast de CCM-merken:
| Merkteken | Betekenis |
|---|---|
| Leeuw | Belgisch garantiemerk |
| Getalstempel (585, 750) | Gehalte in duizendsten |
| Fabrikantmerk | Maker-identificatie |
In Belgie is 585 (14 karaat) het meest gangbare gehalte. Het Belgische systeem lijkt sterk op het Nederlandse, maar de garantiemerken verschillen.
Duitse goudstempels (Goldstempel)
Duitsland gebruikt voornamelijk het numerieke stempelsysteem zonder figuratieve symbolen:
| Stempel | Gehalte | Karaat | Opmerking |
|---|---|---|---|
| 999 | 999/1000 | 24K | Zuiver goud |
| 750 | 750/1000 | 18K | Kwaliteitssieraad |
| 585 | 585/1000 | 14K | Standaard Duitsland |
| 375 | 375/1000 | 9K | Goedkoper sieraad |
| 333 | 333/1000 | 8K | Traditiegehalte in Duitsland |
Sommige oudere Duitse sieraden dragen “Kt” of “K” na het karaatgetal (bijv. “14Kt”). Meer informatie in de Duitse Goldstempel-gids.
Franse goudstempels (Poincons)
Frankrijk gebruikt een beeldend stempelsysteem dat tot de oudste ter wereld behoort:
| Symbool | Benaming | Gehalte | Karaat |
|---|---|---|---|
| Adelaarskop | Tete d’aigle | 750/1000 | 18K |
| Jacobsschelp | Coquille Saint-Jacques | 585/1000 | 14K |
| Klaverblad | Trefle | 375/1000 | 9K |
| Zeepaardje | Hippocampe | 916/1000 | 22K |
| Uil | Hibou | variabel | Importstempel |
Meer details in de Franse poincon-gids.
Britse goudstempels (Hallmarks)
Het Britse hallmark-systeem is een van de meest uitgebreide ter wereld en omvat tot vijf verschillende merken:
| Merk | Betekenis | Voorbeeld |
|---|---|---|
| Sponsor’s mark | Fabrikant | Initialen in schild |
| Standard mark | Goudgehalte | Kroon + gehalte |
| Assay office mark | Keurkantoor | Anker (Birmingham), Luipaard (Londen) |
| Date letter | Productiejaar | Letter in specifiek lettertype |
| Fineness | Gehalte | 375, 585, 750 |
Waar vindt u het keurmerk op uw sieraad
Het keurmerk is vaak uiterst klein (minder dan 2 mm) en vereist een loep met minimaal 10x vergroting.
| Sieraadtype | Locatie keurmerk |
|---|---|
| Gouden ring | Binnenkant van de ring |
| Gouden ketting | Op het slot of eerste schakel |
| Gouden armband | Op het slot of eerste schakel |
| Oorbellen | Op de steker of haak |
| Hanger | Op de oog (ophangoog) |
| Broche | Achterkant, bij het sluitmechanisme |
Praktische tip: Gebruik een juweliersloep (10x) en goed licht. Bij oude sieraden kan het keurmerk door slijtage vrijwel onzichtbaar zijn geworden.
Vals goud en valse keurmerken herkennen
Waarschuwingssignalen
- Te diep of te perfect stempel: Echte keurmerken zijn fijn en soms licht onscherp. Een buitensporig diep of machinaal perfect stempel kan verdacht zijn.
- Verkeerde plaatsing: Een stempel op een ongebruikelijke plek (bijv. op de voorkant in plaats van het slot) is atypisch.
- Ontbrekend fabrikantstempel: Een gehaltestempel zonder begeleidend fabrikantstempel kan een waarschuwingsteken zijn.
- Magneettest: Goud is niet-magnetisch. Als uw sieraad door een magneet wordt aangetrokken, is het waarschijnlijk geen goud.
Aanduidingen die GEEN goud betekenen
| Aanduiding | Betekenis | Massief goud? |
|---|---|---|
| GP, Gold Plated | Dun verguld | Nee |
| GF, Gold Filled | Dik verguld (Gold Filled) | Nee |
| Verguld, Doublé | Vergulding | Nee |
| Gold tone | Goudkleurig, onedel metaal | Nee |
| 1/10, 1/20 | Goudverhouding in de plating | Nee |
| RGP (Rolled Gold Plate) | Gewalst verguld | Nee |
| 333, 375, 585, 750, 999 | Gehalte in duizendsten | Ja |
| 8K, 9K, 14K, 18K, 24K | Gehalte in karaat | Ja |
De enige zekere test: XRF-analyse
Bij twijfel biedt alleen een rontgenfluorescentieanalyse (XRF) absolute zekerheid. Deze methode meet de elementaire samenstelling van het metaal in seconden, zonder het stuk te beschadigen. Onze expertise omvat deze analyse standaard bij elk ingezonden sieraad.
Veelgestelde vragen over goudkeur
Mijn sieraad heeft geen keurmerk — is het toch goud?
Mogelijk wel. Het keurmerk kan door jarenlange slijtage zijn verdwenen, het stuk kan afkomstig zijn uit een land zonder keurplicht, of het keurmerk kan te klein zijn om met het blote oog te zien. Alleen een XRF-analyse geeft zekerheid.
Wat betekent het stempel 585?
Het stempel 585 betekent dat de legering 585 duizendsten (58,5%) zuiver goud bevat. Dit komt overeen met 14 karaat en is het meest gangbare gehalte voor gouden sieraden in Nederland en Belgie.
Hoe onderscheid ik 585 van 750?
Het getal is direct op het sieraad ingeslagen. 585 = 14 karaat (58,5% goud), 750 = 18 karaat (75% goud). Visueel is 750 gehalte iets intenser geel dan 585 gehalte. Zeker onderscheiden kan echter alleen via het stempel of een XRF-analyse.
Worden sieraden met 333 stempel nog ingekocht?
Ja. 333 gehalte (8 karaat) bevat 33,3% zuiver goud en wordt door ons tegen het volle gehalte ingekocht. Hoewel het in Nederland niet meer als “goud” mag worden verkocht, is het goudgehalte meetbaar en heeft het een duidelijke waarde.
Kan een goudkeur vervalst zijn?
Ja, vervalsing van keurmerken komt voor, hoewel het strafbaar is. Daarom vertrouwen wij nooit uitsluitend op het stempel: elk ingezonden stuk wordt standaard geanalyseerd met XRF-spectrometrie om te verifieren dat het werkelijke gehalte overeenkomt met het aangegeven stempel.
Hoe lees ik een keurmerk op een heel oud sieraad?
Oude keurmerken (voor 1900) gebruiken soms andere symbolen en systemen. Een 10x-loep onder goed licht is onmisbaar. Als het keurmerk niet leesbaar is, levert onze XRF-analyse het exacte gehalte zonder beschadiging.
Laat uw keurmerken professioneel controleren
Onzeker over het keurmerk van uw sieraden? Gebruik onze online goudcalculator voor een eerste schatting en stuur uw sieraden vervolgens in voor een gratis professionele analyse inclusief XRF-controle. Prijs 72 uur gegarandeerd.
Lees meer in onze specialistische gidsen: gouden ringen, gouden kettingen, gouden armbanden. Alles over de waardebepaling van gouden sieraden vindt u op onze taxatiepagina.